Açıklama
Atabey Küp Mezarlar, Atabey-Harmanören (Göndürle) sınırları içerisinde bulunur ve MÖ 1000 sonlarına kadar süren tarih öncesi dönemlere aittirler. 1993 yılında Prof. Dr. Rüçhan Arık ve ekibi tarafından kazı ve incelemeler yapılmıştır. Prof Dr. Mehmet Özsait tarafından yapılan kazılarda da küp mezar alanının topografik planı hazırlanmış ve 41 adet yeni küp mezar ortaya çıkarılmıştır.
Küp mezarların ağzı genelde doğuya açılmakta olup, düzenli sıralar halinde yerleştirilmiştir. Çoğunun ağzı ikinci bir küp ile kapatılmıştır. Tunç Çağı’na ait, gaga ağızlı testilerden pişmiş toprak ağırşaklar gibi çeşitli eşya “mezar armağanı” olarak bırakılmıştır.
Mezarlarda yön birliğine karşın biçim birliği yoktur. Genelde gömü için özel küp yapılmadığı gözlenmiştir. Küp içerisine konulan ölüler, (hoker) durumunda olup, başları genelde küp ağzına yakın ve doğuya doğrudur.
Küplerin içine, ölen kişiler hoker tarzında bacaklar karına çekik ve bir yana doğru yatırılmışlardır. Küpün ağzı kapaktaşı ya da küçük derin bir çömlekle kapatılarak etrafı moloz taşlarla desteklenmiştir.
Mezar armağanları, genelde, iki veya daha fazla olarak küplerin içine bırakılmıştır. Armağanlar arasında, gaga ağızlı, kuş gözlü testileri, ufak kase ve çömlekleri, taş balta, amulet, pişmiş topraktan ağırşaklar, madeni buluntu olarak tunçtan halkalar, literatüre tıraş bıçağı olarak geçen fakat kullanım alanı henüz anlatılamayan bir nesle ile “toggle pin” adıyla bilinen topuz başlı iğne tipleri bulunmaktadır.
Kültür Turizminin Vazgeçilmezi: Küp Mezarları
Harmanören Köyü, Atabey’deki bu kültürel hazineleri keşfetmek için ideal bir destinasyondur. Isparta’nın tarihine ve arkeolojisine ilgi duyanlar için küp mezarları, adeta zamanın kapılarını aralayan birer anahtardır. Doğaya, tarihe ve gizemlere ilgi duyan gezginler için bu antik mekanlar, unutulmaz anılar biriktirmek için eşsiz bir fırsattır.
