Açıklama
Coğrafi İşaret: Isparta Elması
Tescil No: 1431
Coğrafi İşaretin Türü: Menşe Adı
Kullanım Biçimi: Isparta Elması ibareli verilen logo ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Isparta Elması ibareli logo ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri:
Isparta Elması; Isparta ilinde yetişen ve Latince tür adı Malus domestica Borkh olan elma meyvesidir. Anaç olarak; çöğür (tohum anacı), MM.106 ve MM.111, M.9 kullanılır. Isparta Elması bahçelerinde kullanılan başlıca çeşitler Starking Delicious, Golden Delicious, Granny Smith, Scarlet Spur, Starkrimson Delicious ve Red Chief,tozlayıcı olarak da Starkspur Golden Delicious, Golden Delicious ve Starkrimson Delicious çeşitleri kullanılır.
Isparta Elmasının yetiştiriciliği, çöğür veya klon anaçlar üzerine aşılanarak elde edilmiş fidanlar ile yapılır. Kullanılan anaç, kalem ve fidanlar Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsünden temin edilir.
Isparta elmasının en önemli özelliklerinden bir tanesi meyve şeklidir. Isparta ilinin iklim verilerine göre Nisanayı en yüksek sıcaklık 29,5°C, en düşük sıcaklık -7,7°C’dir. Gece-gündüz sıcaklık farkı ortalama olarak 15-20°Ccivarındadır. Bu durum meyve şeklinin gelişmesinde, özellikle çiçeklenmeden sonraki dönemde; hücre bölünme dönemi koşulları önemli olur. Isparta ilinde bu dönemde (Nisan ayı) meydana gelen düşük sıcaklıklar, meyvenin çiçek ucunda hücre sayısını arttırır ve gelişmesini uyarır. Bu durum, serin ilkbaharda sentezlenen sitokininlerin meyve boyunu uzatmasından ileri gelir. Çiçeklenme dönemi sonrası düşük sıcaklıklar sitokinin sentezini, yüksek sıcaklıklar gibberellin (GA) sentezini teşvik ederler, bunun sonucu düşük sıcaklıklar hücre sayısını, sıcak koşullar hücre iriliğini arttırır.
Isparta Elması; ekolojik yapı, sıcaklık nem dengesi, gece gündüz sıcaklık farklılıklarından dolayı, sap bölümünden çiçek çukuruna doğru incelerek uzayan, ticari olarak uzun meyve (long) kategorisine girer.
Ayrıca coğrafi sınırda ‘beş yıldız’ adı verilen çiçek çukurundaki 5 adet çıkıntının çok belirgin olması, Isparta Elması için ayırt edici bir özelliktir.
Isparta Elması yetiştirilen alanların büyük bir kısmı Eğirdir Gölü, Beyşehir Gölü ve Burdur Gölü etrafında bulunur. Bu nedenle elmalar, ortalama % 57,8 nisbi nemli ortamda yetişir. Eğirdir Gölünün yumuşatıcı etkisi çok düşük sıcaklıkları önlemek suretiyle ilkbahar geç donlarını bölgeden çoğunlukla uzak tutar.
Meyve büyüklüğünün belirlenmesinde en önemli çevre faktörü ışıktır. Işık, bahçenin bulunduğu yer, terbiye sistemi, budama, dikim sıklığı gibi faktörlerden etkilenir. Meyve gelişimi tam güneş ışığı seviyesinin % 25-40’ının altındaki ışık seviyelerinde sınırlı olur. Isparta Elması bahçeleri, ortalama 2858 saat/yıl ışık alır. Ayrıca budama, terbiye ve seyreltme işlemleri yapılırken de meyvelerin güneş ışığından en fazla şekilde faydalanmasına dikkat edilir.
Hasat edilen Isparta Elması, plastik veya tahta kasalara konur ve 0-4°C sıcaklık ve %90-95 neme sahip depolarda muhafaza edilerek piyasaya arz edilir.
